web analytics

GESCHIEDENIS & ONTSTAAN VAN DE GOTHIC SUBCULTUUR

WIE WAREN DE GOTEN (GOTHS)?

Het Gotische volk bestond uit een series Noord Germaanse stammen.
Ze waren aartsvijanden van de Romeinen, die hun barbaren noemden. De Goten speelden ook een belangrijke rol bij het ten ondergaan van het Romeinse rijk.
Ze waren in de vroege Middeleeuwen aktief.

Er is heel veel achtergrond informatie over dit volk hieronder te lezen.
 

GOTISCHE ARCHITECTUUR & KUNST

SFEERVOLLE GOTHIC RUÏNES, ZOALS DEZE HIERBOVEN, ZIJN NOG OVERAL TE VINDEN

Het zogenaamde Gothic periode in kunst, kleding en architectuur, was in de vroege Middeneeuwen.
Hun gebouwen en architectuur toonden delicate puntbogen, in tegegenstelling tot de ronde Romeinse bogen.
Gotische architectuur had vaak duistere en intimiderende aspecten, met afbeeldingen van gargouilles (ofwel waterspuwers) en demonen.

Foto – Gargoyle op Notre Dame Paris – gemaakt door Jon Hurd in 2002

Gotische architectuur is een architecturale stijl die bloeide in Europa tijdens de hoge en late middeleeuwen. Het evolueerde van Romaanse architectuur en werd opgevolgd door architectuur uit de Renaissance.

De gotische architectuur stamt uit het 12e-eeuwse Frankrijk en dateert uit de 16e eeuw en stond bekend als Opus Francigenum (“Frans werk”) met de term Gothic voor het eerst in het latere deel van de Renaissance.

HIERBOVEN TE ZIEN: CATHÉDRALE NOTRE-DAME DE PARIS.. EEN WARE MEESTERWERK VAN GOTISCHE ARCHITECTURE. 

HIERBOVEN TE ZIEN: CATHÉDRALE NOTRE-DAME DE REIMS. NOG EEN GOTISCHE MEESTERWERK. 

De kenmerken ervan omvatten de spitsboog, de geribbelde gewelf (die is ontstaan uit de geronde gewelven van de Romaanse architectuur) en de vliegende steunbeer. Gotische architectuur is het meest bekend als de architectuur van veel van de grote kathedralen, abdijen en kerken van Europa. Het is ook de architectuur van veel kastelen, paleizen, gemeentehuizen, gildehallen, universiteiten en in mindere mate particuliere woningen, zoals slaapzalen en kamers.

Tegen de 18e eeuw waren mensen gefascineerd door middeleeuwse Gothic ruïnes; deze ruïnes werden de perfecte locatie voor fictie van het horror-genre.
 

HOLYROOD ABDIJ, EDINBURGH, SCHOTLAND

Kijk je naar dit schilderij en je zou de er bij behorende spoken bijna kunnen verbeelden. Het heet The Ruins of Holyrood Chapel’. De kunstenaar is Louis Dagerre. Het gebouw ziet er in het echt ook ongeveer zo uit.

Holyrood Abbey is een geruïneerde abdij van de reguliere Canons in Edinburgh, Schotland. De abdij werd gesticht in 1128 door koning David I. In de 15e eeuw werd het abdijverblijf ontwikkeld tot een koninklijke residentie en na de Schotse Reformatie werd het paleis van Holyroodhouse verder uitgebreid. De abdijkerk werd tot de 17e eeuw als parochiekerk gebruikt en is sinds de 18e eeuw geruïneerd. De overgebleven muren van de abdij liggen naast het paleis, aan het oostelijke uiteinde van de Royal Mile van Edinburgh.

De Schotse koning James II en zijn tweelingbroer Alexander, hertog van Rothesay, werden daar geboren in oktober 1430. James werd ook gekroond in Holyrood in 1437 en bouwwerkzaamheden werden uitgevoerd vóór zijn huwelijk daar in 1449. Tussen 1498 en 1501 bouwde James IV een koninklijk paleis in Holyrood, grenzend aan het abdijklooster.

De koninklijke invloed op de abdij nam verder toe toen Robert Stewart, de baby, de onwettige zoon van James V, in 1538 werd aangesteld als aanbidder van Holyrood.
De abdij was tevens de locatie van vele coronaties, koninklijke huwelijken en begrafenissen. De graven zijn meestal in de oostelijke baai van de zuidbeuk, bekend als de “Koninklijke Kluis”.

Holyrood Palace, zie boven, is echter een apart gebouw, wat nog steeds intact is.
Bovenstaande etswerk laat het paleis zien, met de ruinen in de achtergrond.

Palace of Holyroodhouse is de officiële verblijfsplaats van de monarch van het Verenigd Koninkrijk in Schotland. Het paleis ligt aan de voet van de Royal Mile in Edinburgh, met aan het andere uiteinde Edinburgh Castle. Koningin Elizabeth II geeft een week aan het begin van elke zomer, om er tuinfeestjes en officiële plechtigheden te houden. Vandaar gaat ze naar Balmoral Castle (in haar bezit) voor haar jaarlijkse zomervakantie van twee maanden. De naam Holyrood is een verengelsing van het Schotse Haly Ruid, wat Heilig Kruis betekent.

MARIA VAN SCHOTLAND

Tussen 1528 en 1536 liet Jacobus V van Schotland delen toevoegen, beginnend met de huidige noordwestelijke toren. In deze toren bevinden zich de kamers die ooit door Maria Stuart (Koningin Maria van Schotland) gebruikt werden en waar zij op 9 maart 1565 getuige was van de moord op haar secretaris David Rizzio door haar toenmalige echtgenoot Henry Stuart Darnley.

Maria van Schotland.
Deze kleren in het zwart, met alle gouden kruizen en rozenkranzen, zouden een droom zijn voor menige moderne Gothica.

KLEDING


Dit was vaak strak om het lijf, voorzowel mannen als vrouwen.
Mannen droegen dikwijls wat we nu een legging zouden noemen.

Een heel aparte verschijnsel was de hennin.

Een hennin was een lange, spits toelopende hoofdbedekking (puntige muts) van vrouwen in de 15e eeuw.
De kegelvormige hoofdbedekking werd vooral na 1495 gedragen. Veelal was aan het uiteinde een sluier verbonden, waarvan het einde in de hand werd gedragen of om het middel werd vastgemaakt.

Dit opvallende modeaccessoire uit de Renaissance, dat zo herkenbaar is uit de portretkunst van die tijd, schijnt direct geïnspireerd te zijn op de kenmerkende hoeden die men in die tijd aan het Mongoolse hof droeg en geeft de invloed van de Tataarse kledij op de Europese mode in die tijd goed weer.

WAT VOORBEELDEN VAN VROUWEN IN EEN HENNIN

De traditionele zwart-witte habijten van nonnen, stammen ook uit deze periode.

Eigenlijk hebben deze kleding niet zo veel meer te maken met wat tegenwoordig bij de Gothic subcultuur hoort, wat zich meer op de Victoriaanse era richt en op een algemene sfeer van treurigheid, wat zich soms ontaardt in regelrechte horror.

KUNST

SCHILDERIJ: THE NIGHTMARE (NACHTMERRIE) DOOR HENRY FUSELI. ER ZIJN VEEL VERSCHILLENDE VERSIES VAN DEZE SCHILDERIJ GEMAAKT.


De nachtmerrie (originele Engelse titel: The Nightmare) is een schilderij van de Zwitsers-Engelse kunstschilder Johann Heinrich Füssli, gemaakt in 1781.

Dit kunstwerk is een van de vele voorbeelden van de sfeer van die tijd, wat later door Goths werd overgenomen.
Het geldt als een schoolvoorbeeld van de vroege romantiek en Gothic horror.

De schilderij toont een vrouw in een angstdroom met een incubus op haar borst en een donkere paard, de nachtmerrie, die de kamer binnenkijkt.

Incubus (van het Latijn incubus: en incubare:liggen op) is de naam die in de middeleeuwen werd gegeven aan een mannelijke demon, die vrouwen in hun slaap zou bezoeken en soms ook seksuele betrekkingen mee zou hebben. Deze gemeenschap zou dan geleid hebben tot de geboorte van heksen, demonen en misvormd nageslacht. De vrouwelijke tegenhanger is de succubus.

So on his Nightmare through the evening fog
Flits the squab Fiend o’er fen, and lake, and bog;
Seeks some love-wilder’d maid with sleep oppress’d,
Alights, and grinning sits upon her breast.

GOTHIC ROMANS & FILMS

De associatie van `Gothic` met horror, duisternis en het bovennatuurlijke is terug te voeren op het ontstaan van de Gothic novel in de18e eeuw.

De eerste roman in dit genre, The Castle of Otranto van Horace Walpole, verscheen in 1764 en was een fantastisch griezelverhaal dat meteen veel beroering veroorzaakte.

Het verschijning van Bram Stokers roman `Dracula`, is ook een bron van inspiratie geweest, alsmede de horror roman ‘Frankenstein’ van Mary Shelley.

THE CASTLE OF OTRANTO – ‘A GOTHIC STORY’

The Castle of Otranto is een roman van Horace Walpole die in 1764 werd gepubliceerd. Dit werk wordt algemeen beschouwd als de eerste gothic novel, een literair genre dat enorm populair zou worden in de tweede helft van de 18e en het begin van de 19e eeuw. Walpoles voorbeeld zette andere auteurs zoals Ann Radcliffe en Matthew Lewis aan om ook een dergelijk angstaanjagend verhaal te schrijven. In dezelfde traditie situeren zich de werken van Bram Stoker, Edgar Allan Poe en Daphne du Maurier.

Horace Walpole, vierde graaf van Orford en zoon van minister Richard Walpole, was geobsedeerd door middeleeuwse gotische gebouwen en liet zelfs zijn eigen Londense villa Strawberry Hill in die stijl oprichten. Deze fascinatie voor gothic leidde tot het schrijven van The Castle of Otranto. Het kasteel is meer dan een gebouw in het verhaal. Het is immers daar dat alle actie zich afspeelt, in de verboden kamers, donkere gangen en dreigende torens, waardoor het zelfs kan worden beschouwd als de belangrijkste ‘held’ van de roman.

DRACULA & VAMPIEREN

Bela Lugosi as Dracula, anonymous photograph from 1931, Universal Studios

Op een gegeven moment werd de hele westerse wereld hierdoor geïnspireerd, dankzij romantische spookverhalen en Gothic romans vertrouwd raakte met het nieuwe stereotype van de ‘aristocratische’ vampier, geïntroduceerd in The Vampyre van John William Polidori.
Bram Stokers Graaf Dracula, met zijn drie griezelige vrouwen, is daar direct op gebaseerd.
Stoker pakte de verhalen en geruchten over vampieren in Tyransylvanië en combineerde ze met die van vroeger bestaande Vlad Dracula, of Vlad de Spietser
Het gevolg was een moordend, bloedzuigend, halfdood wezen, dat overdag in zijn doodskist sliep en ’s nachts tot leven kwam.
De vampier kan, volgens de verhalen, andere verschijningsvormen hebben dan de menselijke.
Zo kan hij de vorm aan nemen van een vleermuis, een wolf of een hond.
Wie n.a.v. van aanvallen van een vampier stierf, werd niet helemaal dood, maar veranderde zelf tot een.
Zo verwierf Dracula in de roman van Bram Stoker, drie vrouwen of dochters.

NOSFERATU

De naam “Nosferatu” is een archaïsche Roemeense woord, synoniem met “vampire”. Het werd populair in de late 19e eeuw door westerse fictie, zoals Dracula, en de film Nosferatu. Het woord is vermoedelijk afgeleid van het Roemeense Nesuferitu (“de ondraaglijke / weerzinwekkende one”) of Necuratu (“onreine geest”), termen meestal gebruikt in volkstaal Roemeense aan te wijzen Satan (de duivel) .

Evenals bij Dracula, zijn er verschillende boeken en films gemaakt van Dracula’s ‘collega’ Nosferatu.
Een van de meest beroemde filmsets was Orava Castle, Slovakia, wat te zien is als achtergrond in het bovenste plaatje.
De ‘vampier’ is een stock foto wat er op gefotoshopt is.

FRANKENSTEIN

Het monster van Frankenstein – de ultime horror zombie – werd de creatie van Mary Shelley.
Het ging over een dode die weer tot leven gewekt werd, maar die zich als monster gedroeg.

Er zijn diverse verfilmingen van het boek geweest. In de meest beroemde, werd Boris Karloff als het monster gecast.
Een latere versie had Jane Seymour als bruid van Frankenstein.

THE ‘BAT CAVE’, LONDEN EN HET BEGIN VAN DE GOTHIC SUBCULTUUR

Photo of Bauhaus in concert at the Brixton Academy in London, England, February 3, 2006, playing “Stigmata Martyr”. Fotograaf: Pedro Figueiredo

De belangrijkste hedendaagse manifestatie van de gotiek is de Goth-subcultuur in de jaren 1970.
De goths werden geassocieerd met een nieuwe stijl van donkere muziek en een overweldigende zwarte kledingsstijl.
De Londense gothische scène werd slechts vertegenwoordigd door muziekgroepen en in een specifiek clubcircuit.
De meest authentieke en de eerste gothclub was The Bat Cave aka Bauhaus in Londen.

‘Bauhaus’ was ook een daar aan verwante pop groep.
De groep werd opgericht in Northampton in 1978. Bauhaus is geïnspireerd door de oude Bauhaus-kunst en door David Bowie. Ze scoorden culthits met onder meer Bela Lugosi’s DeadDark Entries en She’s In Parties.
 

VICTORIAANSE INVLOED

De vroege, feestende Goths, kochten veel van hun kleren in bij de tweedehandse markten, waarvan er vele waren in de grote steden zoals Londen.

Hiermee werden Victoriaanse rouwkleren heel populair.
Zwart werd zeer geliefd.
Maar er zijn ook heel veel jurken en ensembles in felle kleuren geweest.
Corsetten en kanten chokers maakten ook hun terugkomst.

Makeup was ook apart.
Fond de teint werd heel bleek, haren pikzwart of met een felle kleur en lippen waren soms zo donker, dat zwarte lippenstift werd gebruikt. Het idee scheen te zijn, dan men zo veel mogelijk als een lopend lijk uit moest gaan zien.

Victorian Gothic kleding wordt tegenwoordig massaal gefabriceerd in allerlei variaties.

LOLITA GOTHIC EN HET JAPANSE INVLOED

Rond het jaar 2000 kan er worden gesproken van minstens een tiental verschillende soorten Goths: romantigoths (ook wel klassieke goths of Victoriaanse goths), Cyber Goths, Vampire Goths (niet te verwarren met Vampyres, een aparte subcultuur), & Steampunkers.

Lolita Goths: tonen een poppenstijl die het kind in de mens laat zien.
Deze stijl is erg populair onder de kleine, fijngebouwde Japanse Gothica

HARAJUKU

Foto Jacob Ehnmark. Bron Flickr


Harajuku 
is de naam voor het gebied rond station Harajuku in Tokio. Elke zondag komen jongeren, gekleed in een verschillende stijlen zoals Gothic Lolita, visual kei, en cosplay in Harajuku rondhangen.

De modestijlen van deze jongeren voldoen zelden aan een bepaalde stijl en zijn meestal een mengeling van velen.
Deze opvallende nekkettingen zijn één van de voorbeelden van de sieraden die daar populair zijn.